ప్రపంచ పటాలు తటస్థంగా ఉండవు: క్రౌన్ హ్యూమన్ రైట్స్ లో ఆఫ్రికా పరిమాణం, పేర్ల మార్పులపై విశ్లేషణ

ప్రపంచ పటాలు అంటే భూమిపై ఉన్న దేశాలు, ఖండాలు, సముద్రాలు, సరిహద్దులను చూపించే సాధనం. అయితే పటాలు పూర్తిగా తటస్థంగా ఉండవని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఏ ప్రాంతాన్ని ఎలా చూపించాలి, దాని పరిమాణాన్ని ఎంతగా చూపించాలి, ఏ పేరును ఉపయోగించాలి వంటి నిర్ణయాలు పటంపై మన అవగాహనను ప్రభావితం చేయగలవని అసోసియేటెడ్ ప్రెస్ కథనం పేర్కొంది.

ఇటీవల ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ కొత్త ప్రపంచ పట రూపకల్పనకు మద్దతు ఇవ్వడం ఈ చర్చకు మరింత ప్రాధాన్యం తెచ్చింది. సంప్రదాయంగా విస్తృతంగా ఉపయోగించే మెర్కేటర్ పటంతో పోలిస్తే, ఈక్వల్ ఎర్త్ పటంలో ఖండాల వాస్తవ పరిమాణాలకు దగ్గరగా చూపించే ప్రయత్నం ఉంటుంది. ఈ తీర్మానానికి 164 దేశాలు అనుకూలంగా ఓటు వేయగా, ఆరు దేశాలు గైర్హాజరయ్యాయి. అమెరికా వ్యతిరేకంగా ఓటు వేసింది.

ఆఫ్రికా పరిమాణంపై వక్రీకరణ

మెర్కేటర్ పటంలో భూమధ్యరేఖకు దూరంగా ఉన్న ప్రాంతాలు వాస్తవ పరిమాణం కంటే పెద్దగా కనిపిస్తాయి. అందువల్ల గ్రీన్లాండ్, ఆఫ్రికా దాదాపు సమాన పరిమాణంలో ఉన్నట్లుగా కనిపించవచ్చు. వాస్తవానికి ఆఫ్రికా ఖండం గ్రీన్లాండ్ కంటే సుమారు 14 రెట్లు పెద్దది. ఈక్వల్ ఎర్త్ పటంలో ఈ తేడా మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. భూమి గోళాకారంలో ఉండటంతో దాన్ని చదునైన కాగితంపై పూర్తిగా వక్రీకరణ లేకుండా చూపించడం సాధ్యం కాదు. అందుకే పటాన్ని రూపొందించే సమయంలో పరిమాణం, ఆకారం, దూరం వంటి అంశాల్లో ఏదో ఒకదానిపై ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. మెర్కేటర్ పటాన్ని మొదటగా సముద్ర ప్రయాణాలకు ఉపయోగపడేలా రూపొందించారు.

పటాలు మన అవగాహనను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయి

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఒక దేశం లేదా ఖండాన్ని చిన్నగా లేదా పెద్దగా చూపించడం ద్వారా ప్రజలు ప్రపంచాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకుంటారనే దానిపై ప్రభావం ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా ఆఫ్రికా పరిమాణం సాంప్రదాయ పటాల్లో తక్కువగా కనిపించడం వల్ల ఆ ఖండం ప్రాధాన్యం గురించి కూడా వక్రీకృత అవగాహన ఏర్పడే అవకాశం ఉందని కొందరు భౌగోళిక నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.

పేర్ల మార్పులు - రాజకీయ ప్రభావం

పటాల్లో కేవలం పరిమాణాలే కాకుండా పేర్లు కూడా రాజకీయ, చారిత్రక పరిణామాలను ప్రతిబింబిస్తాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇటీవల లేక్ ఒంటారియో పేరును అమెరికా ప్రభుత్వ పరిధిలో లేక్ అమెరికాగా మార్చేందుకు ఆదేశాలు జారీ చేశారు. అంతకుముందు గల్ఫ్ ఆఫ్ మెక్సికో పేరును గల్ఫ్ ఆఫ్ అమెరికాగా మార్చే చర్య కూడా చేపట్టారు. అయితే అమెరికా ప్రభుత్వం మార్చిన పేర్లను ఇతర దేశాలు లేదా అన్ని మ్యాప్ సంస్థలు తప్పనిసరిగా అనుసరించాల్సిన అవసరం లేదు. అలాగే అలాస్కాలోని ప్రసిద్ధ పర్వతానికి సంబంధించిన పేరును డెనాలి నుంచి మౌంట్ మెకిన్లీగా మార్చే నిర్ణయం కూడా పటాల్లో పేర్లు కాలానుగుణంగా ఎలా మారుతాయో చూపించే ఉదాహరణగా నిలిచింది.

నిపుణుల ప్రకారం పటాలు కేవలం భౌగోళిక సమాచారాన్ని మాత్రమే అందించవు. వాటిని రూపొందించిన కాలం, ఆ సమయంలో ఉన్న రాజకీయ పరిస్థితులు, సరిహద్దులు, పేర్లు, ప్రాంతాలపై ఉన్న అవగాహనను కూడా ప్రతిబింబిస్తాయి. అందుకే ఒక పాత పటాన్ని పరిశీలిస్తే ఆ కాలంలో ప్రపంచాన్ని ఎలా చూశారో అర్థం చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే, మనం ప్రతిరోజూ చూసే ప్రపంచ పటం ఒకే విధమైన నిజం కాదని, దాన్ని రూపొందించే విధానాన్ని బట్టి ప్రపంచం మనకు భిన్నంగా కనిపించవచ్చని ఈ పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి.