టిబెట్ ప్రాంతంలో టిబెటన్ భాషలో విద్యాబోధన అందిస్తున్న మూడు ప్రైవేటు పాఠశాలలను చైనా అధికారులు మూసివేసినట్లు టిబెట్ ప్రవాస ప్రభుత్వం ఆరోపించింది. చైనాలోని క్వింగ్హై ప్రావిన్స్లో ఉన్న గోలోగ్ టిబెటన్ స్వయంప్రతిపత్తి ప్రాంతంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. దీనితో వందలాది మంది విద్యార్థులు తమ మాతృభాషలో విద్యను అభ్యసించే అవకాశాన్ని కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
టిబెట్ ప్రవాస ప్రభుత్వానికి చెందిన సమాచార విభాగం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, గోలోగ్ ప్రాంతంలోని మాచెన్ కౌంటీలో రెండు పాఠశాలలు, ఒక అనాథ పిల్లల విద్యాసంస్థ మూసివేతకు గురయ్యాయి.
మూతపడిన పాఠశాలల వివరాలు
1. గ్యాంగ్జోంగ్ గడ్డి మైదాన బాలికల పాఠశాల: 2005లో ప్రారంభమైన ఈ విద్యాసంస్థలో సంచార పశుపోషక కుటుంబాలకు చెందిన బాలికలకు విద్య అందించేవారు. ఆధునిక విద్యతో పాటు టిబెటన్ భాష, సంప్రదాయాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు. సెప్టెంబర్ మధ్యలో పాఠశాల మూసివేతకు గురైనట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
2. గోలోగ్ తడ్రాక్ అనాథల పాఠశాల: అనాథలు, కుటుంబ ఆదరణ లేని పిల్లలకు విద్యతో పాటు ఆశ్రయం కల్పించిన ఈ సంస్థలో సుమారు 300 మంది పిల్లలు ఉన్నట్లు నివేదికలు తెలిపాయి. సెప్టెంబర్లో విద్యా కార్యకలాపాలు నిలిచిపోగా, తరువాత సంస్థ పూర్తిగా మూసివేయబడినట్లు సమాచారం.
3. జసాక్ గ్రామ పాఠశాల: స్థానిక గ్రామస్థులు విరాళాల ద్వారా నిర్వహించిన ఈ పాఠశాలలో సుమారు 300 మంది విద్యార్థులు చదువుతున్నట్లు సమాచారం. టిబెటన్ భాషలో బోధనపై అధికారులు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేయడంతో ఆగస్టు చివరిలో పాఠశాల మూతపడినట్లు టిబెట్ ప్రవాస ప్రభుత్వానికి చెందిన వర్గాలు తెలిపాయి.
మాతృభాషలో విద్యకు దూరం అవుతున్నారా
పాఠశాలల మూసివేతతో విద్యార్థులను ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని వసతి పాఠశాలలకు తరలిస్తున్నట్లు టిబెట్ ప్రవాస ప్రభుత్వ వర్గాలు ఆరోపించాయి. అక్కడ చైనీస్ భాష అయిన మాండరిన్లో బోధనకు అధిక ప్రాధాన్యం ఉండటంతో టిబెటన్ భాష, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలపై ప్రభావం పడవచ్చని ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ఈ పరిణామం కేవలం పాఠశాలల నిర్వహణకు సంబంధించిన విషయం మాత్రమే కాదని, టిబెటన్ సమాజం తన భాషను, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని తరువాతి తరాలకు అందించే అవకాశాలపైనా ప్రభావం చూపుతుందని హక్కుల సంఘాలు పేర్కొంటున్నాయి.
చైనా విద్యా విధానంపై అంతర్జాతీయ చర్చ
టిబెట్లోని విద్యా విధానాలపై గత కొన్నేళ్లుగా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చ జరుగుతోంది. మాండరిన్ భాషకు పెరుగుతున్న ప్రాధాన్యం, గ్రామీణ పాఠశాలల విలీనం, పిల్లలను వసతి పాఠశాలల్లో చేర్చే విధానాలపై మానవ హక్కుల సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. 2023లో ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల నిపుణులు టిబెటన్ పిల్లల విద్య, భాషా హక్కులపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.
మరోవైపు, చైనా ప్రభుత్వం మైనారిటీ ప్రాంతాల్లో విద్యా సదుపాయాలు, ప్రామాణిక భాషా పరిజ్ఞానాన్ని పెంపొందించడంపై దృష్టి సారిస్తోంది. అయితే, ఈ మూడు పాఠశాలల మూసివేతపై చైనా అధికారుల అధికారిక వివరణను అందుబాటులో ఉన్న నివేదికల్లో స్వతంత్రంగా నిర్ధారించలేకపోయాం. మొత్తంగా, గోలోగ్ ప్రాంతంలోని మూడు విద్యాసంస్థల మూసివేత టిబెటన్ భాషా విద్య, సాంస్కృతిక గుర్తింపు భవిష్యత్తుపై మరోసారి చర్చకు దారితీసింది. విద్యార్థుల తదుపరి విద్యా ఏర్పాట్లు, మాతృభాషలో విద్య కొనసాగించే అవకాశాలు ఇప్పుడు కీలకంగా మారాయి.
